|
|
กุ่มบก
ชื่อวิทยาศาสตร์ Crateva religiosa ham.
ชื่อวงศ์ CAPPARIDACEAE
ชื่อท้องถิ่น
- ชลบุรี เรียก กุ่มบก
- เลย เรียก กุ่ม
- ภาคกลาง เรียก กุ่มบก
- เขมร เรียก ทะงัน
- อีสาน เรียก กะงัน, สะเบาถะงัน, ก่าม
ลักษณะทั่วไป
กุ่มบกเป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็ก ชอบขึ้นบริเวณป่าดอน ลักษณะลำต้นคล้ายต้นก้ามปูแผ่พุ่มกว้าง
เปลือกต้นสีขาวหม่นๆ และ หนา ใบ เป็นใบประกอบแบบนิ้วมือ แตกออกเป็นใบย่อย 3 ใบ ใบรูปรีหรือรูปไข่
ปลายใบมน ดอก ออกเป็นช่อสีขาวอมเขียว แล้วเปลี่ยนเป็นสีเหลืองหรือชมพูอ่อนในดอกมีเกสรตัวผู้สีม่วง
ยื่นออกมาเป็นฝอยเล็กๆ กลีบในแบนป้าน 4 กลีบ เริ่มบานจะ เป็นสีเขียวอ่อนเมื่อบานเต็มที่จะเป็นสีขาวนวล
และค่อยๆ เปลี่ยนเป็นสีเหลือง เมื่อออกดอกต้นกุ่มจะออกเต็มต้นสวยงาม และ มีกลิ่นหอมอ่อนๆ
ผล กลมขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 2–3.5 ซม. เปลือกมีจุดแต้มสีน้ำตาลอมแดง เมล็ดรูปคล้ายเกือกม้า รูปไต
การปลูก
ต้นกุ่มเป็นไม้ที่ขึ้นทั่วไปมีมากในภาคกลางและภาคใต้แถบจังหวัดระนอง
ชุมพร กระบี่ และพังงา ขึ้นตามดินทราย ตามป่าผลัดใบ เขาหินปูน ต้นกุ่มขยายพันธุ์ได้หลายวิธี
คือ เพาะเมล็ด ปักชำ และตอนกิ่ง
สรรพคุณทางยา
- ใบ รสร้อน ขับลม ฆ่าพยาธิ แก้กลากเกลื้อน และแก้ตะมอย
- ใบและเปลือกราก ใช้ทาถูนวดให้เลือดมาเลี้ยงบริเวณนั้นมากๆ
- แก่น รสร้อน แก้ริดสีดวง
- เปลือกต้น รสร้อน เป็นยาขับลม แก้ปวดท้อง แก้ลงท้อง คุมธาตุ ขับผายลม
แก้บวม บำรุงไฟธาตุ กระตุ้นลำไส้ให้ย่อยอาหาร บำรุงหัวใจ แก้โรคผิวหนัง
ใช้เป็นยาระงับประสาทและยาบำรุง
คติความเชื่อ
คนไทยสมัยก่อนปลูกต้นกุ่มไว้เป็นอาหารและยารักษาโรค
ต้นกุ่มนับเป็นไม้มงคลชนิดหนึ่งที่นิยมปลูกทาง ทิศตะวันตก (ประจิม)
เชื่อว่าจะทำให้ครอบครัวมีฐานะเป็นกลุ่มเป็นก้อน ดังชื่อของต้นไม้
|
