ข่าลิง แก้แมลงกัดต่อย

ชาวอีสานจะเรียก "ข่าลิง" ว่าข่าน้ำ ส่วนคนเหนือจะอู้กันข่าป่า นับเป็นพืชที่มีคุณประโยชน์มากมาย ทั้งเป็นอาหารก็ได้ คือ ยอดอ่อน ต้นอ่อน กินกับน้ำพริกป่น ใส่เครื่องแกง ต้ม ตำเมี่ยงข่า นอกจากนี้ยังมีสรรพคุณทางยาด้วย เป็นยาถ่าย ใช้ทาเวลาถูกแมลงกัดต่อย โดยนำเหง้าไปตำแล้วพ่นบริเวณบาดแผล สตรีอยู่ไฟใช้กินหลังคลอด หรือแก้วิงเวียน

เป็นไม้ล้มลุก ในวงศ์ ZINGIBERACEAE สูงราว 1.5-2 เมตร มีเหง้าอยู่ใต้ดินขนาดเล็กเท่านิ้วมือ ลำต้นมีข้อและปล้องเห็นชัดเจน ส่วนที่อยู่เหนือดินจะเป็นก้านและใบ

ใบ เป็นใบเดี่ยว เรียงสลับรูปใบหอก รูปวงรี หรือเกือบขอบขนานกว้าง 7-9 ซม. ยาว 20-40 ซม.

ดอก ออกเป็นช่อที่ยอด ก้านดอกยาว มีดอกย่อยขนาดเล็ก กลีบดอกสีขาว โคนติดกันเป็นหลอดสั้นๆ ปลายแยกเป็น 3 กลีบ กลีบใหญ่สุดมีริ้วสีแดง

ผล มีลักษณะกลมรี ขนาดเท่าเม็ดบัว พอแก่จะมีสีดำ และเม็ดเล็กๆ อยู่ภายในมีรสขมเผ็ดร้อน

ขยายพันธุ์ ด้วยการใช้เหง้า ปลูกได้ทุกฤดูกาล จะเติบโตได้ดีในพื้นดินดอนที่มีความชุ่มชื้นและไม่มีน้ำขัง

29 พฤษภาคม 2550

จาก : น.ส.พ.คม-ชัด-ลึก    วันที่ : 13 ก.ค. 50