ดอกขจร

ชื่อวิทยาศาสตร์

Telosma minor

ชื่อวงศ์

Asclepiadaceae

ชื่อสามัญ

Cowslip Creeper

ชื่อท้องถิ่น

บางท้องที่เรียกดอกสลิด

ลักษณะทั่วไป

ดอกขจร เป็นไม้เลื้อยเถาเล็กแตกยอดจำนวนมาก ทุกส่วนของลำต้นมีน้ำยางขาว ใบเป็นใบเดี่ยว เรียงตรงข้ามเป็นใบคู่เป็นรูปหัวใจ กว้างและยาว 6–10 เซนติเมตร ปลายใบแหลม โคนใบเว้า ขอบใบเรียบ มีช่อดอกสีเหลืองอมชมพูอ่อนออกเป็นช่อแบบซี่ร่ม ดอกย่อยมีกลีบเลี้ยงเชื่อมติดกันส่วนปลายแยก 5 แฉกกลีบดอกเชื่อมติดกันเป็นหลอดสั้นๆ ปลายกลีบแยกเป็น 5 แฉก ดอกบานไม่พร้อมกันดอกอ่อนสีเขียว เมื่อบานเริ่มหอมตั้งแต่ช่วงบ่าย ดอกออกมากตั้งแต่ต้นฤดูหนาว นำดอกขจรมาเป็นผัก ทำอาหารรับประทานได้

การปลูก

ขจรเป็นไม้ที่ขึ้นได้ดีในดินทุกสภาพ แต่ถ้าจะให้ดีควรปลูกในดินร่วนปนทราย หรือดินที่มีความร่วนซุยมากๆ ขจรเป็นไม้ที่ชอบแดดจัดไม่ต้องการน้ำมากนัก และทนต่อสภาพความแห้งแล้งได้ดี ดังนั้นการรดน้ำให้รด 2 วันต่อครั้ง การขยายพันธุ์ขจรสามารถทำได้โดยการปักชำกิ่ง หรือทาบกิ่ง

สรรพคุณทางยา

ใช้รากผสมยาหยอดรักษาตา รับประทานทำให้อาเจียนถอนพิษเบื่อเมา ทำให้รู้รสอาหาร ดับพิษ

รายการอาหาร

แกงส้มดอกขจร ยำดอกขจร แกงจืดดอกขจร ไข่ตุ๋นดอกขจร ข้าวต้มดอกขจร

ไข่ตุ๋นดอกขจร

เครื่องปรุง

- ไข่ไก่ 3 ฟอง
- ดอกขจร 50 กรัม
- น้ำซุป 1 ถ้วยตวง
- เนื้อปูนึ่งสุก 100 กรัม
- เนื้อหมูสับ 100 กรัม
- ซีอิ้วขาว 1 ช้อนโต๊ะ
- ผงปรุงรสไก่ 1 ช้อนชา
- กระเทียมสับละเอียด 1 ช้อนโต๊ะ
- น้ำมันพืช 2 ช้อนโต๊ะ
- พริกชี้ฟ้าหันเป็นเส้นสำหรับโรยหน้า

วิธีทำ

ผสมไข่ไก่ เนื้อปู เนื้อหมู ดอกขจร เครื่องปรุงรสทั้งหมด และน้ำซุป เข้าด้วยกันใส่ภาชนะทนร้อน นำไปนึ่งในรังถึง เมื่อสุกแล้วยกลงโรยหน้าด้วยกระเทียมเจียว และพริกชี้ฟ้า จัดเสิร์ฟขณะร้อนๆ

ข้าวต้มดอกขจร

เครื่องปรุง

- ข้าวสวยกล้องหอมมะลิ ½ ถ้วย
- ดอกขจร ½ ถ้วย
- กระดูกสันหลังหมูติดเนื้อ 200 กรัม

วิธีทำ

ต้มกระดูกสันหลังในน้ำจนเปื่อย แกะเนื้อออกไว้ต่างหาก เอาน้ำต้มกระดูกหมูต้มให้เดือด ใส่ข้าวต้มจนข้าวสุก แล้วใส่ดอกขจร ต้มจนดอกขจรเปื่อย ใส่เนื้อหมู ปรุงรสด้วยเกลือจะดีกว่าใช้น้ำปลาเพราะจะทำให้คาว

แกงจืดดอกขจร

เครื่องปรุง

- หมูเนื้อแดงสับละเอียด 1 ถ้วยตวง
- กุ้งชีแฮปอกเปลือกผ่าหลัง 10 ตัว
- ดอกขจร 2 ถ้วยตวง
- รากผักชี 1 ราก
- กระเทียบสับ 1 ช้อนโต๊ะ
- พริกไทยป่น ½ ช้อนชา
- น้ำปลา 2 ช้อนโต๊ะ
- น้ำซุป 2 ถ้วยตวง
- น้ำมัน 2 ช้อนโต๊ะ

วิธีทำ

ตั้งน้ำซุปให้เดือด ใส่หมูสับคนให้กระจายใส่น้ำปลา ใส่กุ้งพอน้ำซุปเดือด ใส่ดอกขจร ปิดฝา ยกลง เจียวกระเทียมให้เหลือง โรยหน้า โรยพริกไทย

แกงส้มดอกขจร

เครื่องปรุง

- ดอกขจร 2 ถ้วยตวง
- ปลาช่อน (ขนาด ½ ก.ก.) 1 ตัว
- น้ำส้มมะขามเปียก ½ ถ้วยตวง
- น้ำตาลมะพร้าว 1 ช้อนโต๊ะ
- น้ำปลา 3 ช้อนโต๊ะ

เครื่องน้ำพริกแกงส้ม

- พริกแห้ง 5 เม็ด
- กะปิ 1 ช้อนชา
- หอมแดงหั่น 1 ช้อนโต๊ะ

วิธีทำ

นำเครื่องแกงโขลกให้ละเอียด ปลาช่อนส่วนหางต้มสุกตักขึ้นและเอาแต่เนื้อ นำเนื้อปลามาโขลกรวมกับน้ำพริกแกงส้มให้ละเอียด นำมาละลายกับน้ำต้มปลา ใช้เป็นน้ำแกง ตั้งไฟให้เดือด ใส่ปลา ใส่น้ำปลา น้ำตาล พอเดือดใส่ดอกขจร เด็ดเป็นดอกๆ พอเดือดยกลงรับประทานได้

ยำดอกขจร

เครื่องปรุง

- ดอกขจร 4 ถ้วยตวง
- เนื้อหมูต้มหั่น ½ ถ้วยตวง
- หนังหมูหั่นละเอียด ½ ถ้วยตวง
- กุ้งต้มฉีกเป็นชิ้นๆ ½ ถ้วยตวง
- กะทิข้น 2 ถ้วยตวง
- กระเทียมเจียว 2 ช้อนโต๊ะ
- หอมแดงเจียว 2 ช้อนโต๊ะ
- น้ำปลา 2 ช้อนโต๊ะ
- น้ำมะนาว 3 ช้อนโต๊ะ
- น้ำตาลทราย 1 ช้อนโต๊ะ

วิธีทำ

ปลาช่อนส่วนหางต้มสุกตักขึ้นและเอาแต่เนื้อ นำเนื้อปลามาโขลกรวมกับน้ำพริกแกงส้มให้ละเอียด นำมาละลายกับน้ำต้มปลา ใช้เป็นน้ำแกง ตั้งไฟให้เดือด ใส่ปลา ใส่น้ำปลา น้ำตาล พอเดือดใส่ดอกขจร เด็ดเป็นดอกๆ พอเดือดยกลงรับประทานได้