 |
หัวกลีบ (Bulb)
เป็นลำต้นใต้ดินที่ตั้งตรงมีข้อปล้องสั้นมาก ตามปล้องมี ใบเกล็ด
(Scale Leaf) ทำหน้าที่สะสมอาหารซ้อนห่อหุ้มลำต้นไว้หลายชั้นจนเห็นเป็นหัวลักษณะกลม
ส่วนล่างของลำต้นมีรากเป็นกระจุก เช่น หอม กระเทียม พลับพลึง ว่านสี่ทิศ |
 |
หัวกลม (Tuber)
เป็นลำต้นใต้ดินสั้นๆ ประกอบด้วยข้อและปล้อง 3-4 ปล้องไม่มีใบเกล็ด
ลำต้นมีอาหารสะสมทำให้อวบกลม มีตาอยู่โดยรอบซึ่งตาเหล่านี้สามารถงอกเป็นต้นใหม่ได้
ได้แก่ มันฝรั่ง มันหัวเสือ |
 |
หัวเหมือนหัวเผือก (Corm)
เป็นลำต้นใต้ดินที่มีลำต้นตั้งตรง ลักษณะกลมยาวหรือกลมแบน มีข้อปล้องเห็นชัด
ตามข้อมีใบเกล็ดบางๆ หุ้ม ลำต้นสะสมอาหารทำให้อวบกลม มีตาตามข้อสามารถงอกเป็นใบ
โผล่ขึ้นเหนือดินหรืออาจแตกเป็นลำต้นใต้ดินต่อไปได้ ด้านล่างของลำต้นมีรากฝอยเส้นเล็กจำนวนมาก
ได้แก่ เผือก แห้ว บัวสวรรค์ ซ่อนกลิ่น |
 |
ไหล (Stolon)
เป็นลำต้นเลื้อยไปตามผิวดินหรือผิวน้ำ มีข้อปล้องชัดเจน ตามข้อมีรากแทงลงไปในดินเพื่อช่วยยึดลำต้น
นอกจากนี้บริเวณข้อจะมีตาเจริญไปเป็นแขนงยาวขนานไปกับพื้นดินหรือผิวน้ำ
ซึ่งจะงอกรากและลำต้นขึ้นใหม่ ได้แก่ สตรอเบอรี่ บัวบก ผักบุ้ง
แว่นแก้ว หญ้านวลน้อย |
 |
เหง้า หรือ แง่ง (Rhizome)
เป็นลำต้นใต้ดินที่มักเจริญในแนวขนานกับผิวดิน อาจมีลักษณะกลมแตกติดต่อกันหรือกลมยาว
มีข้อและปล้องสั้นๆ มีใบเกล็ด หุ้มตาไว้ ตาอาจแตกแขนงเป็นลำต้นใต้ดิน
หรือลำต้นและใบแทงขึ้นเหนือดินมีส่วนรากแทงลงดิน ได้แก่ ขมิ้น
ขิง ข่า พุทธรักษา |
 |
หัวราก (Storage root)
เป็นรากชนิดหนึ่งที่ทำหน้าที่สะสมอาหารพวกแป้ง น้ำตาล หรือโปรตีน
ทำให้มีลักษณะอ้วนใหญ่ ซึ่งเรียกว่าหัว โดยบางชนิดอาจเปลี่ยนมาจากรากแก้ว
เช่น หัวผักกาด แครอท ทูลิบ บางชนิดอาจเปลี่ยนมาจากรากแขนง เช่น
มันสำปะหลัง มันแกว มันเทศ ถั่วพู |
เกร็ดพรรณไม้