|
|
ต้นไม้ประจำมหาวิทยาลัยมหิดล
ต้นกันภัยมหิดล
ชื่อวิทยาศาสตร์
Afgekia sericea
ชื่อสามัญ
-
วงศ์
LEGUMINOSAE
ชื่ออื่น
ถั่วแปบช้าง
ลักษณะทั่วไป
เป็นพรรณไม้เถาเลื้อย ต้องการหลักยึด ลำต้นเป็นสีน้ำตาล ใบ มีสีเขียว
ท้องใบจะขาว ลักษณะของใบเหมือนกับรูปรีทาง ปลายใบแหลมเล็กน้อย จะออกตามกิ่งก้านที่แตกออกมาจากลำต้น
ดอก จะออกดอกเป็นช่อยาว และแต่ละดอกจะอัดตัวกันแน่นเป็นกระจุก ภายในดอกๆ
หนึ่งจะมีสีดอกอยู่ 3 สีคือหลังกลีบบน สีขาวๆ เหลืองๆ กลีบในสองกลีบสีขาว
กลีบล่างสองกลีบสีชมพูม่วง ปลีดอกสีม่วง ช่อดอกจะยาวยื่นออกไปประมาณ
30–40 ซม. ดอกบานกว้างประมาณ 3.5 ซม. ถ้าปลูกในดินที่ดีแล้วจะออกดอกดกมาก
ขยายพันธุ์
โดยการเพาะเมล็ด
สภาพที่เหมาะสม
ชอบดินร่วนซุยและปนทราย ความชื้นปานกลาง แสงแดดจัดหรือกลางแจ้ง มีลักษณะพิเศษของพืชชนิดนี้
คือไม่ตายง่าย และไม่พักตัวเหมือนพืชเถาอื่นๆ
ถิ่นกำเนิด
เป็นไม้ที่อยู่ในประเทศไทย
เนื่องในโอกาสครบรอบ 30 ปี แห่งวันพระราชทานนามมหาวิทยาลัยมหิดล ในวันที่
2 มีนาคม 2542 มหาวิทยาลัยมหิดลมีดำริให้จัดการประกวดพรรณไม้สัญลักษณ์ประจำมหาวิทยาลัยขึ้น
เพื่อเป็นสื่อกลางและพรรณไม้สัญลักษณ์ประจำมหาวิทยาลัยมหิดลให้ยั่งยืนตลอดไป
เนื่องจากมหิดลเป็นมหาวิทยาลัยที่ยังไม่มีพรรณไม้สัญลักษณ์เป็นทางการ
และมักจะมีความเข้าใจผิดว่า ศรีตรัง เป็นพรรณไม้สัญลักษณ์ประจำมหาวิทยาลัยมหิดล
เนื่องจาก คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ได้ปลูกต้นศรีตรังไว้ที่บริเวณหน้าคณะและยังเป็นชื่อเพลงซึ่งเป็นที่รู้จักแพร่หลายเพลงหนึ่งของมหาวิทยาลัยมหิดล
และในที่สุดคณะอนุกรรมการฯ ได้ดำเนินการพิจารณาคัดเลือกรายชื่อพรรณไม้ไว้
3 ชนิดเสนอต่อที่ประชุมคณบดีเพื่อพิจารณาตัดสินใจ คือ
- กันภัยมหิดล
- พญายา
- พญาสัตบรรณ
ต่อมาที่ประชุมคณบดีมีมติให้นำความขึ้นกราบทูลต่อสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ
เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ เพื่อขอประทานพระวินิจฉัย
ซึ่งได้ประทานพระวินิจฉัยให้กันภัยมหิดลเป็นพรรณไม้สัญลักษณ์ประจำมหาวิทยาลัยมหิดล
ดังที่มหาวิทยาลัยมหิดลได้อัญเชิญพระวินิจฉัยไว้ในสูจิบัตรงานสถาปนามหาวิทยาลัยมหิดลครบ
30 ปี เมื่อวันที่ 2 มีนาคม 2542 ดังนี้
- ชื่อ "กันภัยมหิดล" เป็นชื่อที่ดีและมีความหมายดีไม่เฉพาะเหมือนชื่อของต้นพญายาที่สื่อความหมายเพียงด้านเดียว
"กันภัย" เป็นนามมงคล สื่อถึงการป้องกันภยันตรายให้แก่ชาวมหาวิทยาลัยมหิดล
"มหิดล" ตั้งชื่อเพื่อเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี
และมีนามพ้องกับชื่อของมหาวิทยาลัยมหิดล
- ต้นกันภัยมหิดล เป็นต้นไม้ที่มีค่ายิ่ง เนื่องจากเป็นต้นไม้ที่พบครั้งแรกในโลกที่
จ.กาญจนบุรี และยังไม่พบว่ามีพรรณไม้ชนิดนี้ในประเทศอื่นอีก จึงเป็นสิ่งเดียวในโลกที่มีค่ายิ่ง
เป็นต้นไม้ที่มีดอกตลอดทั้งปี และดอกมีลักษณะสวยงาม ผลไม่เป็นพิษเหมือนกับต้นพญาสัตบรรณ
หรืออีกชื่อหนึ่งว่า Devil Tree ซึ่งอาจสื่อความหมายในเชิงลบได้
ลักษณะของต้นเป็นไม้เถามี ข้อดีในการหาพื้นที่ปลูกได้ง่ายและดัดแปลงรูปทรงได้ตามต้องการตามภูมิทัศน์
แพร่พันธุ์ได้ง่ายและมีอายุยืน แม้ส่วนบนจะตายก็ยังสามารถงอกใหม่ได้อีก
- ถึงแม้มีลักษณะเป็นไม้เถา แต่ถ้านำมาปลูกเป็นพุ่มรวมกัน
หาอะไรเป็นหลักให้เกาะให้สูงๆ หรือต้นไม้ใหญ่ให้เกาะเลื้อยออกดอกไปตามต้นไม้ใหญ่ก็จะสวยงาม
|
|