มะพูด

ชื่อวิทยาศาสตร์ Garcinia duleis Kurz

ชื่อวงศ์ GUTTIFERAE

ชื่อท้องถิ่น

• ทั่วไป เรียก มะพูด
• ภาคอีสาน เรียก ปะหูด, มะหูด
• เขมร เรียก ประโฮด, มะนู, ตะพูด, จำพูด, พะวา, ส้มปอง, ส้มม่วง

ลักษณะทั่วไป มะพูดเป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง ใบใหญ่ หนา มัน เป็นรูปไข่ยาวรีคล้ายใบมังคุด แต่ปลายใบจะแหลมกว่า ดอกสีเขียวอมเหลือง ผลใหญ่ขนาดส้มเขียวหวานผลดกออกตามกิ่ง ผลดิบสีเขียว ผลแก่มีสีเหลือง เมื่อสุก จะมีสีสัน เนื้อในผลสีเหลืองจำปา รสเปรี้ยวอมหวาน รับประทานเป็นอาหารได้

การปลูก ใช้กล้าปักชำ

สรรพคุณทางยา

• น้ำคั้นจากลูก รสเปรี้ยวอมหวาน แก้ไอ ขับเสมหะ แก้เจ็บคอ และแก้เลือดออกตามไรฟัน
• ราก รสจืด แก้ไข้ แก้ร้อนใน และถอนพิษผิดสำแดง
• เปลือก มีรสฝาด ใช้ชำระบาดแผล

คติความเชื่อ มะพูดเป็นต้นไม้ที่ควรปลูกไว้ในบริเวณบ้าน โดยปลูกไว้ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ (พายัพ) เชื่อว่าคนโบราณปลูกเอา เคล็ดเพื่อหวังให้ลูกหลานเป็นคนช่างพูดช่างเจรจาในสิ่งที่ดีงาม เพราะคนที่พูดจาไพเราะก็จะมีคนชื่นชอบกันมาก